T
Murojaat24.UZ
Toggle navigation
Тил
Krilcha
Lotincha
Administrator
Administrator
Facebook
Instagram
Telegram
Profil
Chiqish
Янгиликни таҳрирлаш: Konstitutsiyadagi mulk huquqiga oid normalarga kiritilgan o’zgartirishlar.
Home
Янгиликлар
Konstitutsiyadagi mulk huquqiga oid normalarga kiritilgan o’zgartirishlar.
update
Сарлавҳа
Матн
<p> </p> <p>Fuqarolar faravonligini oshirishga qaratilgan O‘zbekiston<br />iqtisodiyotining negizini xilma-xil shakllardagi mulk tashkil etadi”<strong><br /></strong>degan norma O‘zbekiston Respublikasini ijtimoiy davlat sifatida<br />belgilanishi bilan uzviy bog‘liqlikni tashkil etadi.</p> <p><strong> “Yangi O‘zbekistonda erkin va farovon yashaylik!”<br /></strong>degan asosiy maqsadni amalga oshirishga qaratilganushbu vazifaning<br />Konstitutsiyada belgilanishi doimiy iqtisodiy o‘sishni ta’minlash orqali<br />aholi uchun har tomonlama farovon turmush sharoitlarini yaratishni<br />nazarda tutadi. Aholi farovonligi yo‘lida qilingan xarajat bilvosita<br />iqtisodiyot rivojlanishini ham ta’minlaydi.</p> <p><strong>Milliy iqtisodiyotimizda haqiqiy bozor </strong>munosabatlarini joriy<br />etish, shu asosda mamlakatimizni taraqqiy ettirish uchun tadbirkorlarga bundan buyon ham barcha sharoitlarni yaratish davlat iqtisodiy siyosatining ustuvor yo‘nalishiga aylanishi lozim.</p> <p><strong> “Davlat bozor munosabatlarini rivojlantirish va halol<br />raqobat uchun shart-sharoit yaratadi” </strong>degan qoidani kiritilishi bilan<br />iqtisodiyotni tartibga solish bo‘yicha davlatning bosh vazifalari<br />belgilandi. Haqiqiy bozor munosabatlari iqtisodiy erkinlikni davlat<br />aralashuvini cheklashni, mulk dahlsizligini va barcha sohalarda teng va halol raqobatni talab etadi.</p> <p><strong> </strong>“Mulkdor o‘z mol-mulkidan qonunda nazarda tutilgan<br />hollardan va tartibdan tashqari hamda sudning qaroriga<br />asoslanmagan holda mahrum etilishi mumkin emasligi belgilandi.</p> <p>Ya’ni - Mulkchilik munosabatlari Yangi Konstitutsiyamizdagi<br />haqiqiy inqilobiy o‘zgarishlardan biri sifatida qayd etildi.</p> <p><strong>Xususiy mulk mulkdorga qanday huquqlarni beradi?<br /></strong><em>- </em>mulkini sotish, hadya qilish, ayirboshlash, garovga qo‘yish,<br />meros qilib qoldirish qabi huquqlarni beradi<em>.</em></p> <p><em>E</em><strong>ng muhumi </strong>xususiy mulkni davlat faqatgina mulkdorning roziligi bilan, shartnoma asosida, bozor narxida jamoat ehtiyojlari uchun qaytasotib olishi mumkin.</p> <p>Mulkidan mahrum bo‘lgan mulkdorga mol-mulkining qiymati,<br />uning ko‘rgan zarari <strong>oldin</strong>dan hamda <strong>teng qiymat</strong>da qoplanadi</p> <p>Mulkdor o‘ziga tegishli bo‘lgan mol-mulkka o‘z hoxshicha egalik<br />qiladi, undan foydalanadi va uni tasarruf etadi.</p> <p> Mol-mulkdan foydalanish atrof muhitga zarar yetkazmasligi, boshqa shaxslarning, jamiyat va davlat huquqlarini hamda qonuniy<br />manfaatlarini buzmasligi kerak.</p> <p><strong>Davlat qulay investitsiyaviy va ishbilarmonlik muhitini<br />ta’minlaydi (67-modda).</strong></p> <p>“Qulay investitsiyaviy va ishbilarmonlik muhiti” degan norma<br />mamlakatda ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy barqarorlikni ta’minlanganligi,<br />mukammal va barqaror vonunchilik bazasi va sud-huquq tizimining<br />mavjudligi, halol raqobat qilish imkoniyati yaratilganligi, ruxsat olish va<br />hisobdorlik cheklanganligi, adolatli soliq tizimining amal qilishi, eng<br />muhimi, daromadlarni erkin tasarruf etish cheklanmaganligi hamda<br />investorlar uchun imtiyoz va preferensiyalar taqdim etilganligi bilan<br />belgilanadi.</p> <p><strong>Tadbirkorlar qonunchilikka muvofiq har qanday faoliyatni<br />amalga oshirishga va o‘z faoliyati yo‘nalishlarini mustaqil<br />ravishda tanlashga haqli (67-modda).</strong></p> <p>Yangi tahrirdagi Konstitutsiyamizga tadbirkorlik faoliyati uchun<br />tom ma’noda asos soluvchi normaning kiritilishi mamlakatimizda<br />ishbilarmonlik muhitiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.</p> <p><em>Xo‘sh, tadbirkorlik faoliyatini samarali yuritishda mazkur norma<br />qanday ahamiyat kasb etadi?</em></p> <p><strong><em>Birinchidan</em></strong>, tadbirkorlarni qonunchilikda taqiqlanmagan har<br />qanday faoliyatni amalga oshirish haqli ekanligini belgilanishi, daromad olish faoliyatining asosiy maqsadi bo‘lgan tadbirkorlar uchun<br />iqtisodiyotning barcha soha va tarmoqlarida faoliyat yuritish<br />imkoniyatini taqdim etadi. Bunda, muayyan faoliyat bilan shug‘ullanishi<br />qonun hujjatlari bilan ta’qiq qo‘yilmaganligi talab etiladi xolos.</p> <p><strong><em>Ikkinchidan</em></strong>, o‘z faoliyat yo‘nalishini mustaqil ravishda tanlash<br />huquqi tadbirkorlarga o‘z biznes strategiyalarini boshqa shaxslarni,<br />davlat organi va uni mansabdor shaxslarining o‘zboshimchalik bilan<br />aralashuvisiz o‘z hohishi va manfaatlaridan kelib chiqqan xolda ishlab<br />chiqish va amalga oshirish imkoniyatini beradi.</p> <p>Konstitutsiyaga kiritilayotgan mazkur qo‘shimchalar erkin bozor<br />iqtisodiyotini eng muhim talabini o‘zida ifoda etib, “<strong><em>qonunda<br />ta’qiqlanmagan har qanday faoliyatga ruxsat beriladi</em></strong>” tamoyili<br />asosida tadbirkorlik faoliyatini davlat tomonidan tartibga solishni asosiy mezonlarini konstitutsiyaviy darajada mustahkamlaydi.</p> <p><strong>O‘zbekiston Respublikasi hududida iqtisodiy makon birligi,<br />tovarlar, xizmatlar, mehnat resurslari va moliyaviy mablag‘larning<br />erkin harakatlanishi kafolatlanadi (67-modda).</strong></p> <p>Bozor iqtisodiyotining eng asosiy prinsiplaridan biri - bu erkin<br />raqobat asosida tovarlar, xizmatlar, mehnat resurslari va kapitalning<br />mamlakat bo‘ylab xech qanday to‘siqlarsiz harakatlanishi hisoblanadi.</p> <p>Ushbu kafolat mamlakat iqtisodiy makonining birligini anglatadi.<br />Mamlakatimizda tadbirkorlik faoliyatini yuritish uchun qulay shartsharoitlar yaratish va uni to‘sqinliksiz amalga oshirilishini ta’minlash maqsadida Konstitutsiyaga ushbu muhim qoida kiritilmokda.</p> <p>Mazkur norma birinchi navbatda tadbirkorlar oldida turgan eng<br />murakkab to‘siqlarni bartaraf etadi. Bu esa jamiyat taraqqiyotiga,<br />xususan, uning iqtisodiy ravnaqiga xizmat qiladi.<br />Yagona iqtisodiy makon deganda soliq, pul-kredit, moliya, savdo<br />va bojxona siyosati orqali tovarlar, xizmatlar, kapital va ishchi kuchining erkin harakatlanishini ta’minlaydigan hududiy makon nazarda tutiladi.</p> <p>Tovarlar va xizmatlarning mamlakat bo‘ylab aylanishiga to‘siqlar<br />joriy etilmasligi va tadbirkorlar tomonidan moliyaviy mablag‘larni<br />to‘siqlarsiz tasarruf qila olish imkoniyati juda katta ahamiyatga ega.<br />Chunki tadbirkor olgan foydasini mamlakatdan erkin olib chiqib ketish,<br />boshqa bozorga yoki loyihaga yo‘naltirish imkoniyatiga ega bo‘lmasa, u bu mamlakat bozorida faoliyat yuritishidan ma’no qolmaydi.</p> <p><strong>Yer qonunda nazarda tutilgan hamda undan oqilona<br />foydalanishni va uni umummilliy boylik sifatida muhofaza kilishni<br />ta’minlovchi shartlar asosida va tartibda xususiy mulk bo‘lishi<br />mumkin (68-modda).</strong></p> <p>Uzoq yillar mobaynida O‘zbekistonda yerga nisbatan xususiy<br />mulkning to‘laqonli joriy etilmaganligi haqiqiy mulkdorlar qatlamini<br />yetarlicha shakllanmasligiga, yerni haqiqiy tovar sifatida bozor<br />muomalasiga kiritilmasligiga hamda xorijiy investorlarni milliy<br />iqtisodiyotga nisbatan ishonchini pasayishiga olib keldi.<br />Shu bois, xech mubolag‘asiz ushbu norma yangi tahrirdagi<br />Konstitutsiyamizdagi haqiqiy inqilobiy o‘zgarishlardan biri sifatida<br />mulkchilik munosabatlari rivojiga xizmat qiladi.</p> <p>Ye<strong>rni xususiy mulk sifatida e’tirof etilishi bevosita mulkdorga qanday manfaat beradi?</strong></p> <p>Xususiylashtirilgan yer uchastkasi mulkdori yerni sotish, hadya<br />qilish, ayirboshlash, garovga qo‘yish, meros qilib qoldirish kabi<br />huquqlarni qo‘lga kiritadi.</p> <p>Eng muhimi, xususiy mulk bo‘lgan yerni davlat faqat mulkdorni<br />roziligi bilan, shartnoma asosida, bozor narxida jamoat ehtiyojlari uchun qayta sotib olishi mumkin. Bir so‘z bilan aytganda, yer “snos”ga tushib ketmaydi, davlat yerni kelishilgan narxda sotib olsagina, yer<br />begonalashtirilishi mumkin.</p> <p>Yerga nisbatan xususiy mulk tadbirkorlarning kredit layoqatlilik<br />darajasini ortishiga ham xizmat kiladi hamda mol-mulkni oqilona<br />boshqarish orqali daromadlarni ko‘paytirish imkonini beradi. Yerning<br />xususiy mulk sifatida e’tirof etilishi mulkdorlar qatlamini kengayishiga,<br />yer bozorining rivojlanishiga, yer uchastkalaridan foydalanish bo‘yicha<br />iqtisodiy samaradorlikni oshishiga xizmat qiladi.</p> <p> </p> <p> </p>
Image 1
Image 2
Image 3
Image 4
Категория
Yangiliklar
Murojaat
Munosabat
Shovot yangiliklari
Сана
Тил
Lotincha
Krillcha
Статус
Active
DeActive
Сақлаш