ОТАЛИКНИ БЕЛГИЛАШ - БОЛА ҲУҚУҚЛАРИНИ ҲИМОЯЛАШ ДЕМАКДИР

Судга даъвогар Ситора(исм-шарифлар ўзгартирилган) даъво ариза билан мурожаат қилиб, унда жавобгар Нусрат билан 2020 йилнинг ёзида турмуш қурган бўлсаларда, унга қадар у билан биргаликда яшаганликлари оқибатида ҳомиладор бўлганлигини, никоҳлари қайд қилинмаганлигини, 2020 йилнинг охирида Камрон исмли фарзанди туғилганлигини, ўзаро келишмовчиликлар сабабли жавобгардан алоҳида яшаб келишини кўрсатиб, Камрон исмли фарзандига нисбатан жавобгар Нусратнинг оталигини белгилашни, ўзининг фойдасига болани моддий таъминоти учун у вояга етгунига қадар жавобгардан алимент ундиришни сўраган.

Суд томонидан аниқланишича, даъвогар Ситора билан жавобгар Нусрат 2020 йил 7 августда турмуш қурганлар, бироқ тўйга қадар тарафлар биргаликда яшаганлар, шу боис даъвогар Ситора ҳомиладор бўлган.
Гарчи, ушбу ёшларнинг ота-оналари элга ош бериб, тўй-томошалар билан
фарзандларининг бошини қовуштиришган бўлсалар-да, ёшларнинг
биргаликдаги оилавий ҳаёти яхши бўлмади, шу боис улар атиги бир ой оила
қуриб яшаб, ўзаро келишмовчилик туфайли ажрашдилар. Ушбу шахсларнинг турмушидан 2020 йилнинг охирида Камрон исмли фарзандлари туғилган, уни онаси Ситора ўз ота-онасининг уйида ва кўмагида отасиз тарбиялаб келган. Нусрат билан Ситоранинг никоҳи қонуний тартибда
расмийлаштирилмаганлиги сабабли боланинг туғилиш гувоҳномасидаги ота
тўғрисидаги маълумотда Нусратнинг исми ёзилган бўлиб, қолган маълумотлар, яъни фамилияси ва бошқа боланинг ҳуқуқлари учун муҳим бўлган зарур маълумотлар Ситоранинг кўрсатмасига асосан расмийлаштирилган. 

Ушбу ҳолатда Ситора боласини тарбиялашда ва моддий таъминлашда ўз ихтиёри билан иштирок этмаётган Нусратдан болани моддий таъминоти учун алимент ундириш ҳуқуқи мавжуд бўлмайди. ФҲДЁ органида расмийлаштириладиган боланинг туғилганлик ҳақидаги ҳужжат болани ўз ота-онаси тўғрисидаги шаксиз ҳуқуқий далил бўлиб ҳисобланади, унда боланинг отаси тўғрисидаги маълумотларнинг тўлиқ мавжудлиги болани келгуси ҳаётида, яъни ўқиши, таълим олиши, жамиятда ўз ўрнини топиши жараёнидаги ҳуқуқларига ҳам ижобий таъсир қилади. Шу сабабли Ситора Нусратни болани отаси деб белгилаш ва бола вояга етгунига қадар унинг отасидан алимент ундириш масаласида судга мурожаат қилган.

Судда Нусрат Камрон исмли бола ўзининг фарзанди эмаслигини кўрсатиб, низо юзасидан одам ДНКси суд-биологик экспертизасини ўтказишни сўраган. Суднинг ажрими билан ушбу иш юзасидан одам ДНКси суд-биологик экспертизаси тайинланган, уни ўтказиш Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги Х.Сулайманова номидаги РСЭМ экспертлари зиммасига юклатилган. Ушбу Марказнинг иш юзасидан хулосаси судга тақдим қилинган. Хулосага кўра, жавобгар Нусрат даъвогар Ситоранинг 2020 йил 14 декабрда туғилган Камрон исмли фарзандининг биологик отаси эканлиги тасдиқланган.

Ўзбекистон Республикаси Оила кодексининг 62-моддасига кўра, ўзаро
никоҳда бўлмаган ота-онадан бола туғилган тақдирда, ота-онанинг
биргаликдаги аризаси ёки боланинг отасини аризаси бўлмаса, оталик суд
томонидан белгиланади. Тарафлар турмуш турмуш қурмасдан олдин биргаликда яшаганликлари натижасида даъвогар Ситора жавобгар Нусратдан ҳомиладор бўлганлиги суд мажлисига жалб қилинган гувоҳларнинг кўрсатмалари, экспертиза хулосаси, шунингдек Нусрат томонидан судга тақдим қилинган туман ИИБнинг 2020 йил 2 апрелдаги жиноят ишини қўзғатишни рад қилиш тўғрисидаги Қарори билан тасдиқланди, чунки бунда Нусрат Ситора билан никоҳ тўйларидан олдин яқин алоқада бўлганлигини тан олганлиги қайд қилинган. Суд иш ҳолатлари ва қонун талабларига асосан, даъвогар Ситоранинг даъво талабини асосли деб топиб, унинг Камрон исмли фарзандига жавобгар Нусратнинг оталигини белгилаш, боланинг моддий таъминоти учун Нусратдан унинг ҳар ойдаги иш ҳақи ва бошқа даромадларининг тўртдан бир қисми миқдорида алимент Ситоранинг фойдасига бола вояга етгунга қадар ундириш, шунингдек жавобгардан суд харажатларини ундиришни лозим топди.

Мавсума Йўлдошева, Хоразм вилоят судининг фуқаролик ишлари бўйича судьяси.