Ҳар қандай демократик давлатда фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликлари устувор аҳамиятга эга. Ўзбекистон Республикасида ҳам фуқароларнинг асосий ҳуқуқ ва мажбуриятлари Конституция ва қонунлар билан мустаҳкамлаб қўйилган бўлиб, уларнинг таъминланиши давлат сиёсатининг муҳим йўналишларидан бири ҳисобланади.
Фуқароларнинг асосий ҳуқуқлари инсон қадр-қимматини ҳимоя қилишга қаратилган. Жумладан, ҳар бир шахс яшаш ҳуқуқига, шахсий дахлсизликка, фикр ва сўз эркинлигига, таълим олиш, меҳнат қилиш ва тиббий хизматлардан фойдаланиш ҳуқуқига эгадир. Шунингдек, фуқаролар давлат бошқарувида иштирок этиш, сайлаш ва сайланиш ҳуқуқларига ҳам эга бўлиб, бу демократик жамиятнинг муҳим белгиларидан бири саналади.
Айни пайтда, фуқароларнинг ҳуқуқлари уларнинг мажбуриятлари билан узвий боғлиқдир. Ҳар бир фуқаро Конституция ва қонунларга риоя этиши, бошқа шахсларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини ҳурмат қилиши шарт. Давлат олдидаги муҳим мажбуриятлардан бири — солиқларни ўз вақтида тўлаш, жамият фаровонлигига ҳисса қўшишдан иборат. Шунингдек, Ватанни ҳимоя қилиш, миллий қадриятларни асраш ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ҳам ҳар бир фуқаронинг муқаддас бурчи ҳисобланади.
Мутахассисларнинг таъкидлашича, фуқаролик онги ва ҳуқуқий маданият қанчалик юксак бўлса, жамият тараққиёти ҳам шунчалик барқарор бўлади. Шу боис, аҳоли ўртасида ҳуқуқий билимларни ошириш, ёшларни қонунларга ҳурмат руҳида тарбиялаш долзарб вазифалардан бири бўлиб қолмоқда.
Хулоса қилиб айтганда, фуқароларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини таъминлаш — адолатли ва фаровон жамият қуришнинг муҳим шартидир. Ҳар бир инсон ўз ҳуқуқларини билиб, улардан тўғри фойдаланиши ва ўз бурчларини виждонан бажариши орқали мамлакат тараққиётига муносиб ҳисса қўшади.
Жиноят ишлари бўйича Боғот
туман судининг девонхона мудири А.Шамуратов
